APIC Leadership Series 2000

การสร้างวิสัยทัศน์
เพื่อนำทางฝ่าวิกฤตเศรษฐกิจ

ภาพเป้าหมายแห่งความสำเร็จ  “วิสัยทัศน์” ของแต่ละคนในทีมงาน  เปรียบเสมือนแต่ละเหลี่ยมของเพชรที่มีความต่างของความงาม  แต่ถ้าผนึกกำลังกันก็จะกลายเป็นเพชรเม็ดงามน้ำหนึ่งที่มีพลังเจิดจรัสแสง  และสามารถเป็นแรงบันดาลใจให้เกิดเป็นแสงนำทางเพื่อฝ่าวิกฤตเศรษฐกิจ

การฝ่ากระแสของความผกผันของการเปลี่ยนแปลงโดยไม่มีจุดหมายปลายทาง  เป็นการสูญเสียพลังและความสามารถที่ซ่อนเร้นอยู่ในตัวเองอย่างใหญ่หลวง  เนื่องจากมักจะอยู่ในวงจรแห่งการว่ายวนที่ทำให้ชีวิตดูไร้ค่าดังมีข่าวการฆ่าตัวตายเพราะชีวิตเหมือนไม่สามารถหาทางออกได้  ซึ่งต่างจากคนที่กล้าฝัน กล้าตั้งจุดหมาย  และกล้าเดินไปสู่เส้นทางสายใหม่ของชีวิต
       เพราะคุณค่าอยู่ที่ความสนุกในการเดินทางที่มีรสชาติ และความท้าทายเพื่อไปหาความหมายที่เราตั้งเอาไว้หาใช่จุดสุดท้ายที่เราพิชิตอย่างเดียว

ความฝันกับวิสัยทัศน์ต่างกันอย่างไร
        ทุกคนล้วนต่างก็มีความฝันด้วยกันทั้งสิ้น  เมื่อเราฝันไม่ว่าจะเป็นฝันกลางวันหรือคิดถึงสิ่งที่เราไขว่คว้าอยากจะได้  ถ้าความฝันเป็นสิ่งที่เราอยากได้เป็นอย่างมาก  ความฝันนั้นจะสร้างพลังแห่งความท้าทายขึ้นมา

เพราะความฝันเป็นสิ่งที่มีค่าสำหรับเจ้าของเป็นอย่างมาก
          แต่เป็นที่น่าเสียดายที่คนส่วนใหญ่มักจะมีความสนุกกับความฝันแต่เมื่อตื่นจากภวังค์ก็มิได้นำเอาความฝันออกมาสร้างเป็นความจริงขึ้นมา  เมื่อเราไม่ได้ทำสิ่งที่เราคิดว่ามีความหมาย และปล่อยชีวิตไปตามยถากรรม  ถ้าสิ่งที่อยู่รอบข้างเราผันผวนและเกิดวิกฤตขึ้น  ชีวิตเราก็ต้องขึ้นอยู่กับมันด้วย
     ยิ่งมันผันผวนมากขึ้น ชีวิตเราก็ต้องวิ่งวนมากขึ้น  แต่ถ้าเรามีความฝันและมีความตั้งใจทำให้มันเกิดเป็นความจริง ชีวิตก็จะมีความหมายและจะไม่เคว้งคว้าง  เมื่อมีมรสุมประดังเข้ามาเราก็ยังมีเป้าหมายที่เราจะแล่นฝ่ามรสุมแทนที่จะให้ชีวิตลอยเคว้งคว้างไปตามกระแสคลื่นลม
          สิ่งที่สำคัญก็คือก้าวแรกที่ก้าวเดินออกไป  เพราะความฝันนั้นฟรี  ไม่ต้องลงแรงลงทุน   แต่การสร้างฝันให้เป็นจริงต้องมีการออกแรง  มีทั้งหยาดเหงื่อและความทุ่มเทในการสร้างความเป็น

จริงให้เกิดขึ้น
          ถ้าความฝันนั้นยังเป็นเพียงภาพราง ๆ ในความคิด  มักจะไม่มีพลังแรงพอที่จะดึงให้เรากล้าเดินไปข้างหน้า  แต่เมื่อไหร่ก็ตามที่เราเริ่มเขียนสถาปัตยกรรมของความฝันให้ออกมาเป็นความจริง  นั่นแหละคือก้าวแรกของการเดินทาง  เพราะเราได้เริ่มเป็นจิตรกรระบายความชัดเจนของความคิดของเราขึ้นมา
          ผู้นำและผู้บริหารที่ประสบความสำเร็จมักจะสามารถที่จะดึงพลังแห่งอัจฉริยภาพของตนเอง และคนที่อยู่รอบข้างออกมาได้อย่างเต็มศักยภาพ  โดยการเปลี่ยนจากความฝันร่วมกันของทีมงานให้กลายเป็นภาพของความสำเร็จ หรือที่หลายคนเรียกว่า “วิสัยทัศน์”
     ยิ่งถ้าเป็นการประสานความฝันจากทุกคนแล้วมันสามารถจะเป็นศูนย์รวมพลังของทุกคนให้ก้าวไปข้างหน้า  ไม่ว่าจะต้องผ่านอุปสรรค หรือความกดดันจากสภาวะรอบข้างอย่างไรก็ตาม

ศิลปะในการสร้างคำมั่นสัญญาในการสร้างวิสัยทัศน์ร่วมกัน
        ศิลปะของการสร้างวิสัยทัศน์ร่วมกันของผู้นำนับเป็นสิ่งที่สำคัญ  เพราะถ้าทำได้อย่างมีศิลปะก็สามารถที่จะรวม

พลังของทุกคนในองค์กรที่อยู่ในวงจรของความไม่แน่นอนให้กลายเป็นวงจรของความหมายและความหวัง   ยิ่งถ้าเราสามารถสร้างคำมั่นสัญญาให้เกิดขึ้นได้จากการวางวิสัยทัศน์ร่วมกันก็จะสร้างความสนุกของคนในทีมงานให้เดินทางไปด้วยรสชาติที่มีพลังและความหมายอย่างเต็มพลัง
          สิ่งแรกที่สำคัญในการสร้างวิสัยทัศน์ก็คือ  พลังของความท้าทายที่สามารถทำให้ผู้ที่เกี่ยวข้องในการร่วมวางวิสัยทัศน์ร่วมกันมีหัวใจพองโตเมื่อคิดถึงภาพแห่งความสำเร็จที่เกิดขึ้น  ความท้าทายนี้จำเป็นที่จะต้องเกิดขึ้นในระดับส่วนบุคคล
          ยิ่งถ้าความท้าทายที่วางไปข้างหน้าร่วมกันสอดคล้องกับความถนัดเชิงอัจฉริยภาพด้วยแล้ว  มันจะมีพลังอำนาจในการปลดปล่อยพรสวรรค์ที่มีอยู่ในตัวเขาเหล่านั้นให้ออกมาเป็นพลังแห่งอัจฉริยภาพ
          สิ่งที่สำคัญที่ไม่ยิ่งหย่อนกว่ากันในการสร้างความฝันให้กลายเป็นความจริงก็คือพลังแห่งความความมั่นใจ  เพราะบางครั้งเราสามารถสร้างความท้าทายในใจอย่างมาก  แต่เมื่อมองดูหนทางที่จะไปแล้วรู้สึกไม่มีความมั่นใจเลย  ผู้นำจำเป็นที่จะต้องเข้าใจจิตวิทยาของคนแต่ละประเภทว่าต้องการความมั่นใจในระดับที่ไม่เหมือนกัน
          ผู้เขียนเองได้ร่วมกันทำวิจัยกับ ดร.เน็ด  เฮอร์แมน  ผู้เป็นเจ้าของ Whole brain technology ที่มีชื่อเสียง  ซึ่งผลการวิจัยของคนมากกว่า 3 ล้านคน  โดยเฉพาะผู้ประสบความสำเร็จในประเทศไทย 

ถ้าใครสนใจจะอ่านรายละเอียดของเส้นทางสู่วิสัยทัศน์ด้วยการปลดปล่อยพลังแห่งอัจฉริยภาพของผู้นำที่ใช้ฝ่าวิกฤต  ซึ่งผู้เขียนได้รวบรวมเป็นหนังสือ Pocket book และสามารถสั่งซื้อได้จาก People Magazine
          สิ่งที่ผู้เขียนค้นพบก็คือ  ถ้าคนที่มีความถนัดเชิงอัจฉริยภาพที่แต่ต่างกันจะมีการกระตุ้นจากมุมของการวางวิสัยทัศน์ให้เกิดความท้าทาย ความมั่นใจ  และคำมั่นสัญญา  ตลอดจนความกล้าที่จะเดินไปข้างหน้าในมิติที่แตกต่างกัน
          ถ้าเป็นนักจินตนาการซึ่งชอบภาพแห่งความท้าทาย  เขาเหล่านั้นส่วนมากจะไม่ต้องการรายละเอียดว่าจะไปอย่างไร  ถ้าเขาแน่ใจ 30% ก็ลุยไปข้างหน้าแล้ว  ในขณะที่นักปฏิบัติจะเป็นที่จะต้องมีรายละเอียดในการเดินทางไปในทางสายใหม่  ถ้ารายละเอียดยังไม่ชัดก็ยังไม่มีความมั่นในในการเดินไปข้างหน้า
          ฉะนั้นนักจินตนาการต้องกระตุ้นด้วยภาพที่ท้าทาย  ในขณะที่นักปฏิบัติจะต้องกระตุ้นด้วยรายละเอียดในการเดินทาง
          สำหรับนักประสานต้องการคนที่รู้ใจและไว้ใจไปด้วยกัน  ซึ่งแตกต่างจากนักคิดที่อยากจะรู้ถึงตัวเลขและสถิติของความเป็นไปได้ว่าเป็นไปได้มากน้อยเพียงไหน  ดังนั้นนักประสานต้องซื้อใจก่อน  ในขณะที่นักคิดจะต้องการข้อมูลในการตัดสินใจ  ในการสะกิดให้พลังแห่งความมั่นใจนั้นเต็มปี่ยมขึ้น  ผู้นำในการนำทีมฝ่าวิกฤตต้องเข้าใจความถนัดเชิงอัจฉริยภาพและจุดกระตุ้นความมั่นใจ  เพราะถ้าทีมงานมีความมั่นใจความกลัวในสิ่งต่าง ๆ ก็จะหายไป

เมื่อมีความมั่นใจ คำมั่นสัญญา  และความกล้าในการเดินทางเป็นสิ่งที่มองข้ามไม่ได้  เพราะถ้าไม่มีทั้งสองสิ่งพลังในการสานฝันให้เป็นจริงก็จะไม่บังเกิดขึ้น  เพราะระหว่างทางไปความพากเพียรในการต่อสู้กับความผกผันจำเป็นที่จะต้องแรงพอ  มิฉะนั้นแล้วอุปสรรคและมรสุมของการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นระหว่างวิกฤตจะสร้างความย่อท้อให้เกิดขึ้น
          การสร้างเป้าหมายเป็นระยะ ๆ เพื่อสร้างความรู้สึกของการพิชิตเป้าหมายทั้งในระยะสั้นและระยะยาวเป็นกุศลโยบายสำคัญเพื่อสร้างขวัญและกำลังใจระหว่างเดินทาง

การสื่อสารวิสัยทัศน์เพื่อรวมพลังร่วมกัน
        ในการสื่อสารวิสัยทัศน์และความหมายแก่คนทั้งภายในและภายนอกบริษัทนับเป็นศิลปะที่สำคัญที่ไม่ยิ่งหย่อนไปกว่าการสร้างวิสัยทัศน์เอง  เพราะถ้าทีมงานที่ไม่ได้อยู่ในทีมบริหาร  อาจจะมีความรู้สึกว่ามิใช่วิสัยทัศน์ของฉันแต่เป็นของกลุ่มผู้บริหาร
          ดังนั้นกุศลโยบายในการสร้างวิสัยทัศน์ร่วมกันจำเป็นต้องให้ทุกคนมีส่วนร่วมในการแต่งแต้มสีสันในวิสัยทัศน์  ในแนวความคิด ความหมายและความสนุก  เพื่อสร้างอารมณ์ร่วมและความเข้าใจให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น
          ผู้เขียนเองมีส่วนร่วมในการสื่อสารความหมายของวิสัยทัศน์และวัฒนธรรมในหลายองค์กร  บางองค์กรที่มีแต่ผู้เชียวชาญที่เป็นนักคิดและนักจินตนาการเป็นส่วนใหญ่  ภาพในอนาคตและสถาปัตยกรรมของรายละเอียด

สามารถจะสื่อความหมายเข้าไปสร้างอารมณ์ร่วมได้
          องค์กรที่เน้น Intellectual thinking มักจะตื่นเต้นกับความท้าทายในรูปแบบเชิงความคิด  ตัวอย่างบริษัทเหล่านี้ที่ผู้เขียนมีส่วนร่วมเป็นสถาปนิกในการสร้างสถาปัตยกรรมได้แก่องค์กร Hi-tech ทั้งหลาย  เช่น Microsoft, Compaq, Oracle เป็นต้น
          แต่สำหรับองค์กรที่ไม่ใช่ International company มักจะต้องมีส่วนผสมของคนไทยซึ่งสื่อความหมายด้วยความสนุกด้วยเสียงเพลง  ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย, กลุ่มบริษัทในเครือ Leo, กลุ่ม Tipco Food  ซึ่งเป็นตัวอย่างบริษัทคนไทยที่นอกเหนือจากการวางสถาปัตยกรรมของวิสัยทัศน์ในรายละเอียด  ตลอดจนการวัดผลของความสำเร็จในแง่กลยุทธ์และเป้าหมายยังจำเป็นต้องเน้นการมีส่วนร่วม  ด้วยการหากุศลโยบายของการผสมผสานความคิดกับความสนุกของทีมงานทุกระดับ  บางแห่งใช้บทเพลงเป็นตัวสื่อ  โดยมีโครงสร้างของสถาปัตยกรรมเป็นโครงสร้างหลักแต่ใส่อารมณ์ร่วมด้วยเสียงเพลง
          ผู้เขียนเองทำหน้าที่เป็นสถาปนิกในการสร้างพิมพ์เขียวของวิสัยทัศน์ของกลุ่ม Tipco food โดยคุณอนุรัตน์ เทียมทัน  ผู้ก่อตั้ง และกรรมการผู้จัดการใหญ่ของกลุ่ม
           บริษัทคนไทย ซึ่งปัจจุบันเป็นผู้นำในตลาดโลกทางด้านการผลิตสัปปะรดได้มีแนวความคิดในการนำองค์กรฝ่ากระแสวิกฤตด้วยการสร้างทางเลือกเชิงยุทธศาสตร์ (Strategic intent) ว่าจะมีความมุ่งมั่นที่จะสร้าง

องค์การให้เป็นผู้นำในการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ด้านอาหาร ผลไม้  และเครื่องดื่มจากวัสดุจากธรรมชาติแก่ผู้บริโภค  ที่เน้นความสำคัญด้านสุขภาพ
          Strategic Intent เป็นแกนกลางของการสร้างสถาปัตยกรรมของวิสัยทัศน์ที่มีบทบาทในการสร้างบรรทัดฐาน  ในการมองโอกาส การสร้างอัจฉริยภาพขององค์กร  ตลอดจนการหาพันธมิตรในการสร้างความได้เปรียบเชิงกลยุทธ์
          ทีมผู้บริหารของคุณอนุรัตน์ ได้มีการร่วมระดมสมองในการวางภาพวิสัยทัศน์ร่วมกัน  ผู้เขียนเองได้ช่วยวางโครงสร้างในการประสานความคิดเชิง Strateic Thinking  โดยใช้อัจฉิรยภาพของทีมทั้งสัญชาติญานทางการมองธุรกิจ การวางการวิเคราะห์เชิงเปรียบเทียบผสมผสานความเชี่ยวชาญทางธุรกิจซึ่งเป็นส่วนผสมที่สำคัญในการกำหนดวิสัยทัศน์
          โดยร่วมกำหนดวิสัยทัศน์ว่าภาพความสำเร็จของกลุ่มปี 2003 ด้วยการเป็นบริษัทชั้นนำใน Asean   ด้านผลิตภัณฑ์อาหาร ผลไม้  และเครื่องดื่มที่ใช้วิตถุดิบจากธรรมชาติเป็นหลัก  สำหรับลูกค้าที่ใส่ใจเรื่องสุขภาพ ที่เน้นคุณภาพรสชาติ และความสำดวกสำหรับการบริโภค
          ผู้เขียนเองได้ทำการทดสอบพลังของความท้าทาย ความเชื่อมั่นและคำมั่นสัญญาในการสร้างฝันให้เกิดความเป็นจริง  ทีมงานแสดงพลังแห่งอัจฉริยภาพของทีมอย่างเต็มเปี่ยม  ซึ่งพลังของทีมผู้บริหารเป็นแกนกลางที่ผู้มีส่วนร่วมในการสร้างความสำเร็จจะสามารถ

ใช้เป็นศูนย์รวมในการประสานพลังร่วมกัน
          ผู้บริหารขององค์กรชั้นนำใช้วิสัยทัศน์เป็นจุดร่วมพลัง  แทนที่พลังของทีมงานในองค์กรจะเกิดวิตกจริตอย่างไร้ทิศทางกับการผันผวนของการเปลี่ยนแปลง  
          ถ้าเราใช้อย่างมีศิลปะและหลักการณ์จะสามารถนำพาทั้งตัวเราและทีมงานให้ผ่านกระแสของความผกผันทางการเปลี่ยนแปลงที่จะมีขึ้นรุนแรงขึ้นทุกที  ประดุจการร่องเรือแห่งชีวิต  ถ้าเรามีจุดมุ่งหมายในการที่เราจะไปไม่ว่าลมจะมาในทิศทางใดจะผันผวนขนาดไหนเราก็สามารถจะใช้กระแสลมให้เป็นประโยชน์ได้ทั้งสิ้น